Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Dodaj nas na Facebook i Twettera.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (14) 4/2013

Na początek śpieszymy poinformować naszych Czytelników, że nasz kwartalnik, mimo młodego wieku, stał się już przedmiotem naukowych badań. Na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, Olga Olszewska obroniła pracę licencjacką pod tytułem Rola kwartalnika Prowincja w animowaniu kultury regionu Dolnego Powiśla i Żuław. Praca została napisana pod kierunkiem dr Krzysztofa Szatrawskiego z Olsztyna, którego wiersze, w podzięce rzecz jasna (no i dobrego sąsiedztwa też) publikujemy w tym numerze kwartalnika.
Poetyckim wersem wraca długo oczekiwany Janusz Ryszkowski, i prosto z Berlina Lothar Quinkenstein, ponadto Justyna Czernicka ze Starego Targu i Jan Chłosta z Olsztyna, tym razem o poetyckich inklinacjach Franciszka Jankowskiego i Franciszka Jujki. Dział prozy kusi nowym opowiadaniem Marka Stokowskiego (w nieodmiennej formie również w kolejnych Prowincjonaliach). Powiślańsko-żuławskie klimaty to: kwidzyńscy - Waldemar Kacprzyk i Jerzy Kosacz, malborski Janusz Moździerz, prabucki Tomasz Wandzel, sztumska Grażyna Kamyszek i bardziej litewski, choć ze smutną żuławską nutą, Andrzej Kasperek.
Powieje też nieco światem. Gościnnie, socjolog z Kaliningradu Natalia Karpenko, pisze o podejrzanej prywatyzacji krzyżacko-pruskich zabytków przez prawosławną cerkiew. Do tej pory pisaliśmy bardzo dużo o menonitach i dziedzictwie pozostawionym w naszym regionie. Tym razem głos oddajemy prawdziwemu menonicie, potomkowi żuławskich menonitów. Jurgen Weigel ze Szwecji pisze o korzeniach swojej religii, wspominając losy swych przodków na Żuławach. Dorota Maluchnik z kolei, diagnozuje młodą polską emigrację w Anglii.
Jak zwykle sporo naszej lokalnej historii. Łukasz Rzepczyński odkrywa wstrząsającą historię jednej z rodzin w powojennej Gardei, a Jerzy Kosacz dzieje oryginalnego obrazu ukrzyżowanej księżniczki z brodą w kwidzyńskiej katedrze. Izabela Lewandowska recenzuje sztumskie historie mówione zbierane przez miejscowych historyków, Piotr Ostrowski cytuje kronikę z początków szkoły w Gościszewie, a Marta Chmielińska- Jamroz towarzyszy odkrywaniu szczątków majora Łupaszki.
W nieprowincjonalnych rozmowach sporo o ludziach kościoła. Wiesław Olszewski wspomina księdza Ernsta Karbauma, proboszcza z Żuław, zamordowanego w Stutthofie, Bogumił Wiśniewski - poetyckie spotkania z księdzem profesorem Januszem Pasierbem, franciszkanin Michał Nowak w rozmowie z Leszkiem Sarnowskim zastanawia się jak być dobrym księdzem i dzieli się refleksją na temat kościoła, młodzieży i cywilizacyjnych wyzwań. Piotr Piesik przepytuje podróżnika Krzysztofa Skoka o wędrówkach po Syberii.
Wacław Bielecki wspomina muzyczną jesień od Malborka, po Elbląg, Olsztyn, Gdańsk i Bydgoszcz, a Jerzy Kosacz zachwyca się malarstwem Jerzego Bieleckiego, rodem z Kwidzyna. Jego obrazy zdobią tylną okładkę kwartalnika, a ze strony tytułowej, jak zwykle swoim czujno-ironicznym okiem na naszą prowincję, spogląda Mariusz Stawarski. Ola Paprot zachwyca się pasjonatami z Żuław, a Jolanta Skibicka-Chojnacka swoim nowym domem i życiem w Kleciu. Nową rubrykę Debiuty inaugurujemy prozą licealistki z Kwidzyna Anny Misiewicz i gimnazjalistki z Malborka Marceliny Rodziewicz.
Idą święta, więc tym razem nie tylko o ludziach, ale i zwierzątkach (tekst Agaty Weydmann, Adriana Zwolickiego z Gdyni) związanych z naszym regionem w sposób szczególny, choć nie zawsze użyteczny. Chodzi o bobry, co do których akurat można mieć płonne nadzieje, że w noc wigilijna przemówią ludzkim głosem.
My, jak zwykle przy ludzkim głosie, zatem życzymy Radosnych Świąt Bożego Narodzenia i przetrwania zimy, jakakolwiek by była, z nadzieją na kolejne spotkanie na wiosnę.
Redakcja

Spis treści:


Poezja

Janusz Ryszkowski - s. 6
Lothar Quinkenstein - s. 7
Justyna Czernicka - s. 9
Krzysztof D. Szatrawski - s. 11
Jan Chłosta - Zapomniani poeci z Powiśla, s. 13

Proza

Marek Stokowski - Pan Z., 20
Waldemar Kacprzyk - Kwakin, s.22
Jerzy Kosacz - Powidoki malborskie, s. 28
Grażyna Kamyszek - Podwórkowe rewiry, s. 35
Tomasz Wandzel - Grzeczna dziewczynka, s. 41
Janusz Moździerz - O upadku malarza, s. 48
Andrzej Kasperek - Więzień nr 21319 - Balys Sruoga, s. 49

Wędrówki po prowincji

Jerzy Kosacz - Ukrzyżowana księżniczka, czyli zagadkowe malowidło w kwidzyńskiej katedrze, s.56
Łukasz Rzepczyński - Żywe wspomnienia, s. 62
Aleksandra Paprot - O Edycie Kozakiewicz z Tujska, s. 69
Izabela Chojnacka - Skibicka - Pozbawiony rozsądku mieszczuch wyprowadza się na żuławską wieś, s. 74
Agata Weydmann Adrian Zwolicki - Bóbr z delty Wisły, s. 77

Na tropach historii

Jurgen Weigle - O menonitach, s. 83
Izabela Lewandowska - Oral history, sztumskie historie mówione, s. 94
Marta Chmielińska-Jamroz - Jak znaleziono szczątki majora Łupaszki, s. 105
Piotr Ostrowski - Z kart kroniki szkolnej w Gościszewie, s. 110

Prowincje dalekie i bliskie

Dorota Maluchnik - Nie gniewaj się na mnie, Polsko, s. 114
Piotr Piesik - Z prowincji na igrzyska. Rozmowa z podróżnikiem Krzysztofem Skokiem, s. 118
Anna Karpenko - Historia "cerkiewnej prywatyzacji" w Kaliningradzie, s. 124

Nieprowincjonalne rozmowy i wspomnienia

Wiesław Olszewski - Wspomnienia o księdzu Karbaumie, s. 132
Bogumił Wiśniewski - Moje spotkania z księdzem prof. Januszem St. Pasierbem, s. 136
Leszek Sarnowski - Żadnego ze swoich wyborów nie żałuję. Wywiad z o. Michałem Nowakiem, franciszkaninem, s. 143

Muzyka - Plastyka - Teatr - Film

Wacław Bielecki - Moja muzyczna prowincja jesienią, s. 153
Jacek Albrecht - Kaszubski Kamienny Krąg Pamięci, s. 160

Galeria "Prowincji"

Jerzy Kosacz - Jerzy Wojciech Bielecki, s. 163

Recenzje

Jacek Albrecht - Znaki przeciwne, s.165
Andrzej Lubiński - Kasa kościelna, s. 166
Andrzej Lubiński - Zakony i zakonnicy w Malborku i Dzierzgoniu, s. 169
Andrzej Kasperek - Sztutowo/Stutthof - pomiędzy plażą a obozem, s. 172
Wacław Bielecki - Kwadratowy album, s. 174
Andrzej Kasperek - Gdzieś pomiędzy Tyśmienicą a Wieprzem, czyli a to Polska właśnie, s. 176
Marta Chmielińska-Jamroz - Wyklęci, s. 178

Debiuty

Anna Misiewicz - Powrót przeszłości, s. 180
Marcelina Rodziewicz - Zwykły obóz, s. 185

Z przymrużeniem oka

Maciej Kraiński - Był brydż, s.188
Marek Stokowski - XIV Prowincjonalia, s.190

Noty o autorach, s. 194





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją zakupić w wybranych miejscach - kliknij aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele