Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Polub nasz profil na Facebooku.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (14) 4/2013

Na pocz±tek ¶pieszymy poinformowaæ naszych Czytelników, ¿e nasz kwartalnik, mimo m³odego wieku, sta³ siê ju¿ przedmiotem naukowych badañ. Na Uniwersytecie Warmiñsko-Mazurskim w Olsztynie, Olga Olszewska obroni³a pracê licencjack± pod tytu³em Rola kwartalnika Prowincja w animowaniu kultury regionu Dolnego Powi¶la i ¯u³aw. Praca zosta³a napisana pod kierunkiem dr Krzysztofa Szatrawskiego z Olsztyna, którego wiersze, w podziêce rzecz jasna (no i dobrego s±siedztwa te¿) publikujemy w tym numerze kwartalnika.
Poetyckim wersem wraca d³ugo oczekiwany Janusz Ryszkowski, i prosto z Berlina Lothar Quinkenstein, ponadto Justyna Czernicka ze Starego Targu i Jan Ch³osta z Olsztyna, tym razem o poetyckich inklinacjach Franciszka Jankowskiego i Franciszka Jujki. Dzia³ prozy kusi nowym opowiadaniem Marka Stokowskiego (w nieodmiennej formie równie¿ w kolejnych Prowincjonaliach). Powi¶lañsko-¿u³awskie klimaty to: kwidzyñscy - Waldemar Kacprzyk i Jerzy Kosacz, malborski Janusz Mo¼dzierz, prabucki Tomasz Wandzel, sztumska Gra¿yna Kamyszek i bardziej litewski, choæ ze smutn± ¿u³awsk± nut±, Andrzej Kasperek.
Powieje te¿ nieco ¶wiatem. Go¶cinnie, socjolog z Kaliningradu Natalia Karpenko, pisze o podejrzanej prywatyzacji krzy¿acko-pruskich zabytków przez prawos³awn± cerkiew. Do tej pory pisali¶my bardzo du¿o o menonitach i dziedzictwie pozostawionym w naszym regionie. Tym razem g³os oddajemy prawdziwemu menonicie, potomkowi ¿u³awskich menonitów. Jurgen Weigel ze Szwecji pisze o korzeniach swojej religii, wspominaj±c losy swych przodków na ¯u³awach. Dorota Maluchnik z kolei, diagnozuje m³od± polsk± emigracjê w Anglii.
Jak zwykle sporo naszej lokalnej historii. £ukasz Rzepczyñski odkrywa wstrz±saj±c± historiê jednej z rodzin w powojennej Gardei, a Jerzy Kosacz dzieje oryginalnego obrazu ukrzy¿owanej ksiê¿niczki z brod± w kwidzyñskiej katedrze. Izabela Lewandowska recenzuje sztumskie historie mówione zbierane przez miejscowych historyków, Piotr Ostrowski cytuje kronikê z pocz±tków szko³y w Go¶ciszewie, a Marta Chmieliñska- Jamroz towarzyszy odkrywaniu szcz±tków majora £upaszki.
W nieprowincjonalnych rozmowach sporo o ludziach ko¶cio³a. Wies³aw Olszewski wspomina ksiêdza Ernsta Karbauma, proboszcza z ¯u³aw, zamordowanego w Stutthofie, Bogumi³ Wi¶niewski - poetyckie spotkania z ksiêdzem profesorem Januszem Pasierbem, franciszkanin Micha³ Nowak w rozmowie z Leszkiem Sarnowskim zastanawia siê jak byæ dobrym ksiêdzem i dzieli siê refleksj± na temat ko¶cio³a, m³odzie¿y i cywilizacyjnych wyzwañ. Piotr Piesik przepytuje podró¿nika Krzysztofa Skoka o wêdrówkach po Syberii.
Wac³aw Bielecki wspomina muzyczn± jesieñ od Malborka, po Elbl±g, Olsztyn, Gdañsk i Bydgoszcz, a Jerzy Kosacz zachwyca siê malarstwem Jerzego Bieleckiego, rodem z Kwidzyna. Jego obrazy zdobi± tyln± ok³adkê kwartalnika, a ze strony tytu³owej, jak zwykle swoim czujno-ironicznym okiem na nasz± prowincjê, spogl±da Mariusz Stawarski. Ola Paprot zachwyca siê pasjonatami z ¯u³aw, a Jolanta Skibicka-Chojnacka swoim nowym domem i ¿yciem w Kleciu. Now± rubrykê Debiuty inaugurujemy proz± licealistki z Kwidzyna Anny Misiewicz i gimnazjalistki z Malborka Marceliny Rodziewicz.
Id± ¶wiêta, wiêc tym razem nie tylko o ludziach, ale i zwierz±tkach (tekst Agaty Weydmann, Adriana Zwolickiego z Gdyni) zwi±zanych z naszym regionem w sposób szczególny, choæ nie zawsze u¿yteczny. Chodzi o bobry, co do których akurat mo¿na mieæ p³onne nadzieje, ¿e w noc wigilijna przemówi± ludzkim g³osem.
My, jak zwykle przy ludzkim g³osie, zatem ¿yczymy Radosnych ¦wi±t Bo¿ego Narodzenia i przetrwania zimy, jakakolwiek by by³a, z nadziej± na kolejne spotkanie na wiosnê.
Redakcja

Spis treści:


Poezja

Janusz Ryszkowski - s. 6
Lothar Quinkenstein - s. 7
Justyna Czernicka - s. 9
Krzysztof D. Szatrawski - s. 11
Jan Ch³osta - Zapomniani poeci z Powi¶la, s. 13

Proza

Marek Stokowski - Pan Z., 20
Waldemar Kacprzyk - Kwakin, s.22
Jerzy Kosacz - Powidoki malborskie, s. 28
Gra¿yna Kamyszek - Podwórkowe rewiry, s. 35
Tomasz Wandzel - Grzeczna dziewczynka, s. 41
Janusz Mo¼dzierz - O upadku malarza, s. 48
Andrzej Kasperek - Wiêzieñ nr 21319 - Balys Sruoga, s. 49

Wêdrówki po prowincji

Jerzy Kosacz - Ukrzy¿owana ksiê¿niczka, czyli zagadkowe malowid³o w kwidzyñskiej katedrze, s.56
£ukasz Rzepczyñski - ¯ywe wspomnienia, s. 62
Aleksandra Paprot - O Edycie Kozakiewicz z Tujska, s. 69
Izabela Chojnacka - Skibicka - Pozbawiony rozs±dku mieszczuch wyprowadza siê na ¿u³awsk± wie¶, s. 74
Agata Weydmann Adrian Zwolicki - Bóbr z delty Wis³y, s. 77

Na tropach historii

Jurgen Weigle - O menonitach, s. 83
Izabela Lewandowska - Oral history, sztumskie historie mówione, s. 94
Marta Chmieliñska-Jamroz - Jak znaleziono szcz±tki majora £upaszki, s. 105
Piotr Ostrowski - Z kart kroniki szkolnej w Go¶ciszewie, s. 110

Prowincje dalekie i bliskie

Dorota Maluchnik - Nie gniewaj siê na mnie, Polsko, s. 114
Piotr Piesik - Z prowincji na igrzyska. Rozmowa z podró¿nikiem Krzysztofem Skokiem, s. 118
Anna Karpenko - Historia "cerkiewnej prywatyzacji" w Kaliningradzie, s. 124

Nieprowincjonalne rozmowy i wspomnienia

Wies³aw Olszewski - Wspomnienia o ksiêdzu Karbaumie, s. 132
Bogumi³ Wi¶niewski - Moje spotkania z ksiêdzem prof. Januszem St. Pasierbem, s. 136
Leszek Sarnowski - ¯adnego ze swoich wyborów nie ¿a³ujê. Wywiad z o. Micha³em Nowakiem, franciszkaninem, s. 143

Muzyka - Plastyka - Teatr - Film

Wac³aw Bielecki - Moja muzyczna prowincja jesieni±, s. 153
Jacek Albrecht - Kaszubski Kamienny Kr±g Pamiêci, s. 160

Galeria "Prowincji"

Jerzy Kosacz - Jerzy Wojciech Bielecki, s. 163

Recenzje

Jacek Albrecht - Znaki przeciwne, s.165
Andrzej Lubiñski - Kasa ko¶cielna, s. 166
Andrzej Lubiñski - Zakony i zakonnicy w Malborku i Dzierzgoniu, s. 169
Andrzej Kasperek - Sztutowo/Stutthof - pomiêdzy pla¿± a obozem, s. 172
Wac³aw Bielecki - Kwadratowy album, s. 174
Andrzej Kasperek - Gdzie¶ pomiêdzy Ty¶mienic± a Wieprzem, czyli a to Polska w³a¶nie, s. 176
Marta Chmieliñska-Jamroz - Wyklêci, s. 178

Debiuty

Anna Misiewicz - Powrót przesz³o¶ci, s. 180
Marcelina Rodziewicz - Zwyk³y obóz, s. 185

Z przymru¿eniem oka

Maciej Kraiñski - By³ bryd¿, s.188
Marek Stokowski - XIV Prowincjonalia, s.190

Noty o autorach, s. 194





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją kupić w wybranych miejscach - kliknij, aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele