Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Polub nasz profil na Facebooku.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (17) 3/2014

Siedemnasta „Prowincja” jak zwykle wielokulturowa, wielow±tkowa i wielostronna. Jak ¶piewa od lat Olek Grotowski - „jesieñ idzie, nie ma na to rady”. I tak co roku, nieuniknione. Zatem jesienno-grzybowa jest nasza ok³adka, tradycyjnie rêk± mistrza Mariusz Stawarskiegouczyniona. Koñcz± siê upa³y, deszcze coraz czêstsze, noce d³u¿sze i zima coraz bli¿ej.
Nasze cokwartalne dwie¶cie stron powinno na kilka wieczorów wystarczyæ.
Na pocz±tek kilka strof Alfreda Kohna, Andrzeja Lipniewskiego oraz analiza poetyckiego dorobku Aldony Borowicz i Jana Majewskiego (na Jego niestety po¿egnanie), autorstwa Andrzeja Grzyba i El¿biety Musia³. Nowe opowiadanie Gra¿yny Kamyszek i debiutuj±cego na naszych ³amach Lecha Brywczyñskiego, dramaturga z Elbl±ga. Andrzej Kasperek ¿egna ostatni± mennonitkê Pani± Krystynê Weilandt, która w wieku ponad 90 lat zmar³a kilka tygodni temu w Elbl±gu, a Ma³gosia £ukianow snuje refleksje nad up³ywaj±cym czasem na wielokulturowym Powi¶lu. Barbara Chudzyñska opisuje pocz±tki
Muzeum ¯u³awskiego, które powsta³o dziêki uporowi, pasji i determinacji mi³o¶ników historii najbli¿szej okolicy.
Jan Ch³osta, Andrzej Lubiñski, Karol Nawrocki, Bogumi³ Wi¶niewski, Justyna Liguz, Wirginia Wêgliñska opisuj± lokalne historie, od dziewiêtnastowieczno-patriotycznych, kryminalno-ciekawostkowych, martyrologicznych, po wolno¶ciowy zryw „Solidarno¶ci” na Powi¶lu i ¯u³awach. Krzysztof Czermañski i Waldemar Kowalski kre¶l± z kolei szkice z historii wiêzienia w Sztumie, z okazji stulecia jego powstania. To wa¿ny fragment historii miasta, bo trudno nie zgodziæ siê z jubileuszow± konkluzj± dyrektora wiêzienia Jana Morozowskiego, ¿e „nie ma Sztumu bez wiêzienia i wiêzienia bez Sztumu”.
W nieprowincjonalnych rozmowach prezentujemy kolejne sylwetki ludzi z pasj±. To Marzena Psuja Walkiewicz, sztumianka z urodzenia, a obecnie genetyk z Australii, pracuj±ca nad odkryciem skutecznego leku na raka. To tak¿e Tomasz Sosnowski, w³a¶ciciel apteki z dusz± z Drewnicy i S³awek Wiechowski, nauczyciel i pasjonat gier planszowych ze Sztumu.
Angela Murhe-Kikut odkrywa po latach rodzinn± Kalwê, a Jerzy Prociuk, elbl±ski emigrant z Australii, odtwarza obraz powojennego Elbl±ga i Nowego Dworu Gdañskiego.
Wyj±tkowo obfite, muzyczne lato recenzuj± Wac³aw Bielecki i Piotr Piesik, a kwidzyñscy redaktorzy – Rafa³ Cybulski i Arkadiusz Kosiñski szkicuj± portret wyj±tkowej „wioski cudów”, czyli Rodowa, w której od wielu lat zadomowili siê arty¶ci, wzbogacaj±c przestrzeñ publiczn± swoimi pracami. W naszej galerii plastycznej tym razem, kontempluj±cy prowincjonaln±
rzeczywisto¶æ, Jacek Zwolak, malarz z Ryjewa. I na deser tradycyjnie kilka recenzji, gdañskie „okruchy” Andrzeja C. Leszczyñskiego i bajanie Macieja Kraiñskiego z Waplewa.
A zatem kubek gor±cej herbaty, fili¿anka kawy, lampka wina lub smacznej, domowej nalewki i mi³ej lektury. Z nieustaj±cymi podziêkowaniami za obecno¶æ – Redakcja

Spis treści:


Poezja

Alfred Kohn - s. 6
Andrzej Lipniewski - s. 8
Janusz Ryszkowski - Pisz po swojemu, poeto, s. 10
Jan Przybys³aw Majewski - s. 12
Andrzej Grzyb - O Janie Majewskim. Moje ostatnie spotkanie z poet±, s. 13
El¿bieta Musia³ - Modlê siê wiêc za wiek samotno¶ci, s. 17

Proza

Gra¿yna Kamyszek - Pamiêtaj o Edel, s. 24
Lech Brywczyñski - Ma³a strata, s.34

Wêdrówki po prowincji

Andrzej Kasperek - Ostatnia, s. 38
Ma³gorzata £ukianow - Zapomniane, pominiête czy niepamiêtane?, s. 48
Marta Chmieliñska-Jamroz - Rajdy ¶ladami ¿o³nierzy podziemia niepodleg³o¶ciowego na Pomorzu i Powi¶lu, s. 54
Barbara Chudzyñska - Muzeum ¯u³awskie, s. 58

Na tropach historii

Jan Ch³osta - "Aby z polskim ludem by³ polski ksi±dz...", s. 68
Andrzej Lubiñski - Obchody rocznic narodowych na Ziemi Sztumskiej w drugiej po³owie XIX wieku, s. 75
Janusz Namenanik - Dzierzgoñscy wolnomularze, s. 83
Bogumi³ Wi¶niewski - Walka wywiadów w Korzeniewie, s. 87
Justyna Liguz - Kroniki kryminalne sprzed lat, s. 98
Wirginia Wêgliñska - Niezwyk³a czterdziestka, s. 103
Karol Nawrocki - Sierpieñ wolno¶ci i solidarno¶ci w regionie elbl±skim, s. 110

Nieprowincjonalne rozmowy

Maria Antonina £obocka - Historia kapsu³ek z Drewnicy, rozmowa z Tomaszem Sosnowskim, s. 116
Teodor Sejka - Myæ okna w Australii, albo zostaæ naukowcem ..., s. 120
Piotr Piesik - Wychowa³ siê na grach, s. 126

Wspomnienia

Angela Murche-Kikut - Niezapomniana Kalwa, s. 130
Jerzy Boles³aw Prociuk - Mój Elbl±g i okolice, s. 139

100 lat Zak³adu Karnego w Sztumie

Krzysztof Czermañski - Pocz±tki Centralnego Zak³adu Karnego w Sztumie, s. 147
Waldemar Kowalski - ¦miertelne ofiary represji systemu stalinowskiego - w±tki sztumskie, s. 154

Galeria "Prowincji"

Marek Stokowski - Jacek Zwolak - malarz le¶nej enklawy, s. 158

Muzyka - Plastyka - Fotografia - Teatr

Piotr Piesik - Muzyka na ¯u³awach, s. 160
Wac³aw Bielecki - Koncert organowy w ko¶ciele ¶w. Anny w Sztumie, s. 163
Wac³aw Bielecki - Spokojny jazz ze smyczkami, s. 166
Arkadiusz Kosiñski Rafa³ Cybulski - Wioska cudów, s. 168
Dorota Maluchnik - Festiwal Teatrów Ulicznych ma siê dobrze, s. 174
Tomasz Agejczyk - Fotograficzna wêdrówka Hermanna Ventzke, s.177

Recenzje

Andrzej Kasperek - Z dziejów nowodworskiego sportu, s. 179
Andrzej Kasperek - Wielokulturowo¶æ kuchni pomorskiej, s. 181

Okruchy i inne

Andrzej Cezary Leszczyñski - Okruchy, s. 184
Maciej Kraiñski - Nibybajki z mozaiki, s. 190

Noty o autorach, s. 193





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją kupić w wybranych miejscach - kliknij, aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele