Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Dodaj nas na Facebook i Twettera.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (17) 3/2014

Siedemnasta „Prowincja” jak zwykle wielokulturowa, wielowątkowa i wielostronna. Jak śpiewa od lat Olek Grotowski - „jesień idzie, nie ma na to rady”. I tak co roku, nieuniknione. Zatem jesienno-grzybowa jest nasza okładka, tradycyjnie ręką mistrza Mariusz Stawarskiegouczyniona. Kończą się upały, deszcze coraz częstsze, noce dłuższe i zima coraz bliżej.
Nasze cokwartalne dwieście stron powinno na kilka wieczorów wystarczyć.
Na początek kilka strof Alfreda Kohna, Andrzeja Lipniewskiego oraz analiza poetyckiego dorobku Aldony Borowicz i Jana Majewskiego (na Jego niestety pożegnanie), autorstwa Andrzeja Grzyba i Elżbiety Musiał. Nowe opowiadanie Grażyny Kamyszek i debiutującego na naszych łamach Lecha Brywczyńskiego, dramaturga z Elbląga. Andrzej Kasperek żegna ostatnią mennonitkę Panią Krystynę Weilandt, która w wieku ponad 90 lat zmarła kilka tygodni temu w Elblągu, a Małgosia Łukianow snuje refleksje nad upływającym czasem na wielokulturowym Powiślu. Barbara Chudzyńska opisuje początki
Muzeum Żuławskiego, które powstało dzięki uporowi, pasji i determinacji miłośników historii najbliższej okolicy.
Jan Chłosta, Andrzej Lubiński, Karol Nawrocki, Bogumił Wiśniewski, Justyna Liguz, Wirginia Węglińska opisują lokalne historie, od dziewiętnastowieczno-patriotycznych, kryminalno-ciekawostkowych, martyrologicznych, po wolnościowy zryw „Solidarności” na Powiślu i Żuławach. Krzysztof Czermański i Waldemar Kowalski kreślą z kolei szkice z historii więzienia w Sztumie, z okazji stulecia jego powstania. To ważny fragment historii miasta, bo trudno nie zgodzić się z jubileuszową konkluzją dyrektora więzienia Jana Morozowskiego, że „nie ma Sztumu bez więzienia i więzienia bez Sztumu”.
W nieprowincjonalnych rozmowach prezentujemy kolejne sylwetki ludzi z pasją. To Marzena Psuja Walkiewicz, sztumianka z urodzenia, a obecnie genetyk z Australii, pracująca nad odkryciem skutecznego leku na raka. To także Tomasz Sosnowski, właściciel apteki z duszą z Drewnicy i Sławek Wiechowski, nauczyciel i pasjonat gier planszowych ze Sztumu.
Angela Murhe-Kikut odkrywa po latach rodzinną Kalwę, a Jerzy Prociuk, elbląski emigrant z Australii, odtwarza obraz powojennego Elbląga i Nowego Dworu Gdańskiego.
Wyjątkowo obfite, muzyczne lato recenzują Wacław Bielecki i Piotr Piesik, a kwidzyńscy redaktorzy – Rafał Cybulski i Arkadiusz Kosiński szkicują portret wyjątkowej „wioski cudów”, czyli Rodowa, w której od wielu lat zadomowili się artyści, wzbogacając przestrzeń publiczną swoimi pracami. W naszej galerii plastycznej tym razem, kontemplujący prowincjonalną
rzeczywistość, Jacek Zwolak, malarz z Ryjewa. I na deser tradycyjnie kilka recenzji, gdańskie „okruchy” Andrzeja C. Leszczyńskiego i bajanie Macieja Kraińskiego z Waplewa.
A zatem kubek gorącej herbaty, filiżanka kawy, lampka wina lub smacznej, domowej nalewki i miłej lektury. Z nieustającymi podziękowaniami za obecność – Redakcja

Spis treści:


Poezja

Alfred Kohn - s. 6
Andrzej Lipniewski - s. 8
Janusz Ryszkowski - Pisz po swojemu, poeto, s. 10
Jan Przybysław Majewski - s. 12
Andrzej Grzyb - O Janie Majewskim. Moje ostatnie spotkanie z poetą, s. 13
Elżbieta Musiał - Modlę się więc za wiek samotności, s. 17

Proza

Grażyna Kamyszek - Pamiętaj o Edel, s. 24
Lech Brywczyński - Mała strata, s.34

Wędrówki po prowincji

Andrzej Kasperek - Ostatnia, s. 38
Małgorzata Łukianow - Zapomniane, pominięte czy niepamiętane?, s. 48
Marta Chmielińska-Jamroz - Rajdy śladami żołnierzy podziemia niepodległościowego na Pomorzu i Powiślu, s. 54
Barbara Chudzyńska - Muzeum Żuławskie, s. 58

Na tropach historii

Jan Chłosta - "Aby z polskim ludem był polski ksiądz...", s. 68
Andrzej Lubiński - Obchody rocznic narodowych na Ziemi Sztumskiej w drugiej połowie XIX wieku, s. 75
Janusz Namenanik - Dzierzgońscy wolnomularze, s. 83
Bogumił Wiśniewski - Walka wywiadów w Korzeniewie, s. 87
Justyna Liguz - Kroniki kryminalne sprzed lat, s. 98
Wirginia Węglińska - Niezwykła czterdziestka, s. 103
Karol Nawrocki - Sierpień wolności i solidarności w regionie elbląskim, s. 110

Nieprowincjonalne rozmowy

Maria Antonina Łobocka - Historia kapsułek z Drewnicy, rozmowa z Tomaszem Sosnowskim, s. 116
Teodor Sejka - Myć okna w Australii, albo zostać naukowcem ..., s. 120
Piotr Piesik - Wychował się na grach, s. 126

Wspomnienia

Angela Murche-Kikut - Niezapomniana Kalwa, s. 130
Jerzy Bolesław Prociuk - Mój Elbląg i okolice, s. 139

100 lat Zakładu Karnego w Sztumie

Krzysztof Czermański - Początki Centralnego Zakładu Karnego w Sztumie, s. 147
Waldemar Kowalski - Śmiertelne ofiary represji systemu stalinowskiego - wątki sztumskie, s. 154

Galeria "Prowincji"

Marek Stokowski - Jacek Zwolak - malarz leśnej enklawy, s. 158

Muzyka - Plastyka - Fotografia - Teatr

Piotr Piesik - Muzyka na Żuławach, s. 160
Wacław Bielecki - Koncert organowy w kościele św. Anny w Sztumie, s. 163
Wacław Bielecki - Spokojny jazz ze smyczkami, s. 166
Arkadiusz Kosiński Rafał Cybulski - Wioska cudów, s. 168
Dorota Maluchnik - Festiwal Teatrów Ulicznych ma się dobrze, s. 174
Tomasz Agejczyk - Fotograficzna wędrówka Hermanna Ventzke, s.177

Recenzje

Andrzej Kasperek - Z dziejów nowodworskiego sportu, s. 179
Andrzej Kasperek - Wielokulturowość kuchni pomorskiej, s. 181

Okruchy i inne

Andrzej Cezary Leszczyński - Okruchy, s. 184
Maciej Kraiński - Nibybajki z mozaiki, s. 190

Noty o autorach, s. 193





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją zakupić w wybranych miejscach - kliknij aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele