Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Polub nasz profil na Facebooku.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (19) 1/2015

Dziewiêtnasta „Prowincja”

Wed³ug ostatnich statystyk ponad 6 mln Polaków nie przeczyta³o w ubieg³ym roku ani jednej ksi±¿ki, a ponad 10 milionów Polaków ¿adnej ksi±¿ki nie ma w domu. To prawie co czwarty z nas. Zanika nawyk czytania. Mo¿emy to t³umaczyæ brakiem ¶rodków, bo ksi±¿ki s± za drogie, ale te¿ niestety w bibliotekach t³oku nie ma. M³odzi nie wiedz±, ¿e czytanie to wielka przygoda, ¿e czytanie poszerza horyzonty, i zwiêksza to, co taka wa¿ne i cenne dzi¶ - kreatywno¶æ czy innowacyjno¶æ. Znany publicysta Micha³ Komar nawo³uje, ¿e skoro mamy ju¿ „orliki” sportowe to mo¿e powinni¶my zaj±æ siê budowaniem „orlików” bibliotecznych.  Komar podaje, ¿e pewien rosyjski ekonomista polskiego pochodzenia Strumi³³o, og³osi³ na pocz±tku XX wieku pracê, w której udowadnia³, ¿e pracownik, który czyta ksi±¿ki, charakteryzuje siê wy¿sz± wydajno¶ci± ni¿ ten, który ksi±¿ek nie czyta. No to czytajmy… pracobiorcy i pracodawcy.

Rozpoczynamy wspólnie pi±ty rok funkcjonowania kwartalnika „Prowincja”, w którym jak mniemamy znajdujecie Pañstwo wiele tekstów do czytania. Je¶li ju¿ przeczytacie, podajcie dalej, po¿yczcie s±siadce, s±siadowi, kole¿ance z pracy, dziecku. Niech wszyscy czytaj±. Na pocz±tek „Prowincjê”. Czê¶æ znajdzie tu co¶ ciekawego dla siebie, czê¶æ byæ mo¿e choæby utrwali umiejêtno¶æ czytania.

Raduje nas ka¿dy tekst pozyskany dla naszego kwartalnika. Cieszy, ¿e nowymi opowiadaniami wraca nasz wybitny przyjaciel i kolega z redakcji Marek Stokowski, który za swoj± ostatni± ksi±¿kê „Kino krótkich filmów” zosta³ nominowany do presti¿owej nagrody literackiej Europy ¦rodkowej  „Angelus”. K³aniamy siê Izabeli Chojnackiej-Skibickiej, która po ksi±¿ce kosowskiej, wraca do nas ksi±¿k± ¿u³awsk±. Witamy Przyjació³ zza wi¶lañskiego Kociewia - Andrzeja Grzyba i  Zofiê Sumiñsk± i Lecha Jakóba z Koszalina. Mo¿ecie te¿ liczyæ Pañstwo na dobre poetyckie s³owo - Hugona Laseckiego i Andrzeja Lipniewskiego, a tak¿e na rozwa¿ania Andrzeja C. Leszczyñskiego, tym razem o teatrze, nudzie, pods³uchiwaniu i pamiêci.

Polecamy cykl tekstów wspomnieniowych o osadnikach ¿u³awskich z Nowego Dworu Gdañskiego i powi¶lañskich z Kwidzyna. Dominika Kraska wspomina dzieciñstwo swojej babci w Sztumie, a Teodor Sejka krainê swego dzieciñstwa na ³emkowszczy¼nie. Andrzej Kasperek zabiera nas w kulinarn± podró¿ po  ¯u³awach, Marcin Urbanowski do Kaszmiru, a Marta Chmieliñska-Jamroz do piwnic malborsko-kwidzyñskich w poszukiwaniu nietoperzy.

Z wielk± rado¶ci± odnotowujemy dzia³ania w³adz centralnych i regionalnych na rzecz ratowania zabytków ¿u³awsko-powi¶lañskich. Do takich dzia³añ bêdziemy sukcesywnie zachêcaæ i je monitorowaæ, aby jak najmniej by³o dowodów upadku i destrukcji kulturowego dziedzictwa, które dokumentuje Dominik ¯y³owski.

W dziale plastycznym, tym razem sylwetka niewidomego rze¼biarza Waldemara Cichonia, a w muzycznym - o operze, Kaczmarskim, zespole jazzowym z Nowego Dworu Gdañskiego i o Marii Seibert, wybitnej animatorce kultury z Malborka.

Z ¿alem niestety ¿egnamy naszego Wielkiego Przyjaciela Jerzego Kosacza z Sadlinek, sta³ego autora „Prowincji”, poetê, malarza, gawêdziarza, opozycjonistê i pasjonata lokalnego dziedzictwa. Polecamy Go Pañstwa pamiêci…

                                                                                                                      Redakcja


Spis treści:


Poezja

Hugon Lasecki - s. 6
Andrzej Lipniewski - s. 8

Proza

Marek Stokowski - Poci±g, s. 9
Andrzej Grzyb - Szczê¶ciarz, s. 13
Lech M. Jakób - P³onie ognisko i... s. 17
Izabela Chojnacka - Skibicka - Zupa z pokrzyw, duch i tajemnica (fragment), s.19

Esej

Andrzej Cezary Leszczyñski - Okruchy, s. 23

Wspomnienia, pamiêtniki, relacje

Dominika Kraska - MIA – Opowie¶æ o dzieciñstwie mojej babci, czê¶æ 1, s. 29
Wies³aw Olszewski - Osadnicy ¿u³awscy, czê¶æ 1, s. 36
Ma³gorzata £ukianow - Bankowa grupa operacyjna w Kwidzynie w pamiêtniku pracownika z 1945 r. s. 44
Teodor Sejka - My z £emkowyny wygnañcy, s. 50
Zofia Sumczyñska - £zy matki, s.64

Wêdrówki po prowincji - bliskiej i dalekiej

Andrzej Kasperek - T³usty ¯u³awiak, s. 68
Ma³gorzata Anna Jêdrzejewska - Nowy Staw – wspomnienia klawiatur± przywo³ane, s. 78
Marta Chmieliñska-Jamroz - Nietoperze z malborskiego zamku, s. 80
Marcin Urbanowski - Z plecakiem w Kaszmir, s. 85

Zabytkom na ratunek

Leszek Sarnowski - Dotacje na ratowanie zabytków w roku 2015, s. 95
Arkadiusz Kosiñski - Renowacja barokowego epitafium w kwidzyñskiej katedrze, s. 98
Marek Kurkiewicz - Zabytkowy o³tarz w Dzierzgoniu, s. 100
Krzysztof Wojewódzki - Remont konkatedry w Prabutach, s.102
Agnieszka Jarzêbska - Witaj w domu. Podcieniowym, s. 104
Dominik ¯y³owski - Dokumentacja rozpadu, s. 112

Na tropach historii

Justyna Lijka - O zaginionych widokach zamku malborskiego Carla Ludwiga Rundta, s. 114
Adam Langowski - Krzy¿ hrabiego W³adys³awa, s. 124
Jan Ch³osta - Nieznany tekst ks. Barczewskiego o Powi¶lu, s. 131

Galeria Prowincji

Jaros³aw Denisiuk - Dozorca drewnianych ludzików, s. 135

Muzyka

Maciej Andrzej Grochowski - Zaczê³o siê od li¶cia bzu, s. 139
Wac³aw Bielecki - Niski sezon z „Mari± Stuart”, s.144
Stanis³awa Wojciechowska-Soja - Zaczarowany flet, czyli marzenia siê spe³niaj±, s. 149
Andrzej Kasperek - Jacek Kaczmarski – lekcja historii, s. 158

In memoriam

Leszek Sarnowski - „Przechodniem by³em miêdzy Wami” – Jerzemu Kosaczowi na po¿egnanie, s. 162

Recenzje

Andrzej Lubiñski - Jezuici w protestanckim Malborku, s.169
Jan Ch³osta - Morawscy wpisani w dzieje Powi¶la, s. 172
Piotr Piesik - Wokó³ Ziemi Malborskiej, s. 175
Andrzej Kasperek - Stutthof / Sztutowo – ma³a wie¶ o wielkiej historii, s. 176
Marta Chmieliñska-Jamroz - W wiêzieniu pozna³em Jezusa, s. 178
Leszek Sarnowski - Elbl±ski „styropian”, s. 181
Maria Antonina £obocka - Z pasj± o ¯u³awach, s. 184

Nasze konkursy

* *** - Opowiem ci legendê, s. 187
* *** - Konkurs „¯u³awy – mozaika wielu kultur”, s. 191

Tekst sponsorowany

* *** - Bank s³u¿y lokalnej spo³eczno¶ci, s. 200

Noty o autorach, s. 205





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją kupić w wybranych miejscach - kliknij, aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele