Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Dodaj nas na Facebook i Twettera.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (19) 1/2015

Dziewiętnasta „Prowincja”

Według ostatnich statystyk ponad 6 mln Polaków nie przeczytało w ubiegłym roku ani jednej książki, a ponad 10 milionów Polaków żadnej książki nie ma w domu. To prawie co czwarty z nas. Zanika nawyk czytania. Możemy to tłumaczyć brakiem środków, bo książki są za drogie, ale też niestety w bibliotekach tłoku nie ma. Młodzi nie wiedzą, że czytanie to wielka przygoda, że czytanie poszerza horyzonty, i zwiększa to, co taka ważne i cenne dziś - kreatywność czy innowacyjność. Znany publicysta Michał Komar nawołuje, że skoro mamy już „orliki” sportowe to może powinniśmy zająć się budowaniem „orlików” bibliotecznych.  Komar podaje, że pewien rosyjski ekonomista polskiego pochodzenia Strumiłło, ogłosił na początku XX wieku pracę, w której udowadniał, że pracownik, który czyta książki, charakteryzuje się wyższą wydajnością niż ten, który książek nie czyta. No to czytajmy… pracobiorcy i pracodawcy.

Rozpoczynamy wspólnie piąty rok funkcjonowania kwartalnika „Prowincja”, w którym jak mniemamy znajdujecie Państwo wiele tekstów do czytania. Jeśli już przeczytacie, podajcie dalej, pożyczcie sąsiadce, sąsiadowi, koleżance z pracy, dziecku. Niech wszyscy czytają. Na początek „Prowincję”. Część znajdzie tu coś ciekawego dla siebie, część być może choćby utrwali umiejętność czytania.

Raduje nas każdy tekst pozyskany dla naszego kwartalnika. Cieszy, że nowymi opowiadaniami wraca nasz wybitny przyjaciel i kolega z redakcji Marek Stokowski, który za swoją ostatnią książkę „Kino krótkich filmów” został nominowany do prestiżowej nagrody literackiej Europy Środkowej  „Angelus”. Kłaniamy się Izabeli Chojnackiej-Skibickiej, która po książce kosowskiej, wraca do nas książką żuławską. Witamy Przyjaciół zza wiślańskiego Kociewia - Andrzeja Grzyba i  Zofię Sumińską i Lecha Jakóba z Koszalina. Możecie też liczyć Państwo na dobre poetyckie słowo - Hugona Laseckiego i Andrzeja Lipniewskiego, a także na rozważania Andrzeja C. Leszczyńskiego, tym razem o teatrze, nudzie, podsłuchiwaniu i pamięci.

Polecamy cykl tekstów wspomnieniowych o osadnikach żuławskich z Nowego Dworu Gdańskiego i powiślańskich z Kwidzyna. Dominika Kraska wspomina dzieciństwo swojej babci w Sztumie, a Teodor Sejka krainę swego dzieciństwa na łemkowszczyźnie. Andrzej Kasperek zabiera nas w kulinarną podróż po  Żuławach, Marcin Urbanowski do Kaszmiru, a Marta Chmielińska-Jamroz do piwnic malborsko-kwidzyńskich w poszukiwaniu nietoperzy.

Z wielką radością odnotowujemy działania władz centralnych i regionalnych na rzecz ratowania zabytków żuławsko-powiślańskich. Do takich działań będziemy sukcesywnie zachęcać i je monitorować, aby jak najmniej było dowodów upadku i destrukcji kulturowego dziedzictwa, które dokumentuje Dominik Żyłowski.

W dziale plastycznym, tym razem sylwetka niewidomego rzeźbiarza Waldemara Cichonia, a w muzycznym - o operze, Kaczmarskim, zespole jazzowym z Nowego Dworu Gdańskiego i o Marii Seibert, wybitnej animatorce kultury z Malborka.

Z żalem niestety żegnamy naszego Wielkiego Przyjaciela Jerzego Kosacza z Sadlinek, stałego autora „Prowincji”, poetę, malarza, gawędziarza, opozycjonistę i pasjonata lokalnego dziedzictwa. Polecamy Go Państwa pamięci…

                                                                                                                      Redakcja


Spis treści:


Poezja

Hugon Lasecki - s. 6
Andrzej Lipniewski - s. 8

Proza

Marek Stokowski - Pociąg, s. 9
Andrzej Grzyb - Szczęściarz, s. 13
Lech M. Jakób - Płonie ognisko i... s. 17
Izabela Chojnacka - Skibicka - Zupa z pokrzyw, duch i tajemnica (fragment), s.19

Esej

Andrzej Cezary Leszczyński - Okruchy, s. 23

Wspomnienia, pamiętniki, relacje

Dominika Kraska - MIA – Opowieść o dzieciństwie mojej babci, część 1, s. 29
Wiesław Olszewski - Osadnicy żuławscy, część 1, s. 36
Małgorzata Łukianow - Bankowa grupa operacyjna w Kwidzynie w pamiętniku pracownika z 1945 r. s. 44
Teodor Sejka - My z Łemkowyny wygnańcy, s. 50
Zofia Sumczyńska - Łzy matki, s.64

Wędrówki po prowincji - bliskiej i dalekiej

Andrzej Kasperek - Tłusty Żuławiak, s. 68
Małgorzata Anna Jędrzejewska - Nowy Staw – wspomnienia klawiaturą przywołane, s. 78
Marta Chmielińska-Jamroz - Nietoperze z malborskiego zamku, s. 80
Marcin Urbanowski - Z plecakiem w Kaszmir, s. 85

Zabytkom na ratunek

Leszek Sarnowski - Dotacje na ratowanie zabytków w roku 2015, s. 95
Arkadiusz Kosiński - Renowacja barokowego epitafium w kwidzyńskiej katedrze, s. 98
Marek Kurkiewicz - Zabytkowy ołtarz w Dzierzgoniu, s. 100
Krzysztof Wojewódzki - Remont konkatedry w Prabutach, s.102
Agnieszka Jarzębska - Witaj w domu. Podcieniowym, s. 104
Dominik Żyłowski - Dokumentacja rozpadu, s. 112

Na tropach historii

Justyna Lijka - O zaginionych widokach zamku malborskiego Carla Ludwiga Rundta, s. 114
Adam Langowski - Krzyż hrabiego Władysława, s. 124
Jan Chłosta - Nieznany tekst ks. Barczewskiego o Powiślu, s. 131

Galeria Prowincji

Jarosław Denisiuk - Dozorca drewnianych ludzików, s. 135

Muzyka

Maciej Andrzej Grochowski - Zaczęło się od liścia bzu, s. 139
Wacław Bielecki - Niski sezon z „Marią Stuart”, s.144
Stanisława Wojciechowska-Soja - Zaczarowany flet, czyli marzenia się spełniają, s. 149
Andrzej Kasperek - Jacek Kaczmarski – lekcja historii, s. 158

In memoriam

Leszek Sarnowski - „Przechodniem byłem między Wami” – Jerzemu Kosaczowi na pożegnanie, s. 162

Recenzje

Andrzej Lubiński - Jezuici w protestanckim Malborku, s.169
Jan Chłosta - Morawscy wpisani w dzieje Powiśla, s. 172
Piotr Piesik - Wokół Ziemi Malborskiej, s. 175
Andrzej Kasperek - Stutthof / Sztutowo – mała wieś o wielkiej historii, s. 176
Marta Chmielińska-Jamroz - W więzieniu poznałem Jezusa, s. 178
Leszek Sarnowski - Elbląski „styropian”, s. 181
Maria Antonina Łobocka - Z pasją o Żuławach, s. 184

Nasze konkursy

* *** - Opowiem ci legendę, s. 187
* *** - Konkurs „Żuławy – mozaika wielu kultur”, s. 191

Tekst sponsorowany

* *** - Bank służy lokalnej społeczności, s. 200

Noty o autorach, s. 205





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją zakupić w wybranych miejscach - kliknij aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele