Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Polub nasz profil na Facebooku.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (23) 1/2016

Dwudziesta trzecia „Prowincja”
Rozpoczynamy kolejny rok kwartalnika „Prowincja”. To ju¿ szósty. Dziêki naszym Autorom,
Czytelnikom i Przyjacio³om. Jak zwykle sporo u nas poezji i to debiutuj±cych na naszych ³amach
autorów: Bogumi³a Salmonowicz, Artur Mi¶cicki, Stanis³awa Wojciechowska-Soja, Piotr Wies³aw
Rudzki i zapomniana nieco oryginalna, ¿u³awska poetka Danuta Bieszczad-Partyka. Polecamy
te¿ fragmenty prozy Gra¿yny Kamyszek, Dominiki Lewickiej-Kluczniki debiutuj±cego na
naszych ³amach Adama Hlebowicza, by³ego ju¿ dyrektora gdañskiego Radia Plus, a obecnie szefa
radiowej Trójki. Nasz sta³y eseista, filozof, Andrzej C. Leszczyñski tym razem o szkole, filmach,
transplantologii, poezji i modlitwie.
Do wêdrówek po prowincji zapraszaj± tym razem Piotr Piesik opisuj±cy odnowione muzeum
w Waplewie, Gra¿yna Chrostek-¯ugaj dokumentuj±c unikatowe krzy¿e przydro¿ne w gminie
Markusy, czy Wies³aw Olszewski, opisuj±c jak to w³adza ludowa nakazywa³a dbaæ o wojenne
cmentarze. Karolina Manikowska zaprasza na wêdrówkê po zapomnianych rzekach podelbl±skich
¯u³aw, Andrzej Kasperek do smakowania ¿u³awskich specja³ów, a Janusz Namenanik na
dzierzgoñskie drogi.
Historyczne teksty proponuj± tym razem Adam Langowski tropi±c my¶liwskie pasje Adama
Lwa So³tana z Waplewa, Tomasz Kukowski przypominaj±c dzieje ¿ydów malborskich, Janusz
Ryszkowski opisuj±c Sztum na prze³omie wieków XIX i XX i Jan Ch³osta przypominaj±c powi¶lañskich
wiê¼niów obozów koncentracyjnych. Bogumi³ Wi¶niewski tym razem o skandalach
i przestêpstwach na Powi¶lu, Wac³aw Bielecki o elbl±skiej operze le¶nej, a Marta Chmieliñska-
-Jamroz o ucieczce na zachód jednego z pilotów z Malborka.
Polecamy tak¿e spisane specjalnie dla nas wspomnienia Pani Ingrid Schmeiederer o mennonickiej
rodzinie Schulzów z ¯u³aw. Pani Ingrid przekaza³a nam w ubieg³ym roku rêkopis „Dziennika
¿u³awskiego” Heinricha Dycka, który wydali¶my jako trzeci tom Biblioteki Kwartalnika
„Prowincja”. Przypominamy tak¿e sylwetk± Franciszka Baumgarta, który kilkakrotnie ucieka³
z niemieckich oflagów, trafi³ do powstania warszawskiego, a po wojnie osiedli³ siê w Sztumie.
Andrzej Lubiñski przypomina, we wspomnieniach nauczycieli i uczniów krótkie dzieje Liceum
Pedagogicznego w Starym Targu, a Juliusz Skurewicz swoj± m³odo¶æ w Kwidzynie.
Nie zabraknie równie¿ najnowszych wie¶ci z sal koncertowych autorstwa Wac³awa Bieleckiego.
Piotr Piesik z kolei kre¶li portret m³odej artystki Agnieszki Rutki-Napiwodzkiej, która prowadzi
oryginaln± galerio-pracowniê malarsk± w Ko¶lince pod Sztumem. Poza tym sporo recenzji
nowych publikacji z naszego regionu.
Przy okazji jest nam mi³o poinformowaæ Pañstwa, ¿e nasz redaktor naczelny Leszek Sarnowski
zosta³ laureatem konkursu organizowanego przez „Dziennik Ba³tycki”, zdobywaj±c statuetkê
Osobowo¶æ Roku Powiatu Sztumskiego w kategorii Kultura, w³a¶nie za wydawanie kwartalnika
„Prowincja”. Za te dzia³ania, a tak¿e za promowanie twórców lokalnych, nasz redaktor naczelny
znalaz³ siê w gronie dziesiêciu osób nominowanych do Pomorskiej Nagrody Artystycznej,
w kategorii Kreacje. W tej samej kategorii nominowany zosta³ równie¿ nasz redakcyjny kolega
i jednocze¶nie kierownik Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie, Maciej Kraiñski, wspólnie
z Pani± Dobromi³± Rzysk±-Laube, za odrestaurowanie pa³acu Sierakowskich. Trzymamy kciuki,
¿eby zostali laureatami konkursu i ¿yczymy mi³ej lektury na d³ugie wiosenne popo³udnia.
                                                                                                                             Redakcja

Spis treści:


Poezja

Piotr Wies³aw Rudzki - s. 6 - 7
Bogumi³a Salmonowicz - s. 8 - 9
Artur Mi¶cicki - s. 10 - 11
Stanis³awa Wojciechowska-Soja - s. 12
Danuta Bieszczad-Partyka - s. 13 - 16
Katarzyna Laskowska - Nic, które boli... O poezji Danuty Bieszczad-Partyki, s. 17 - 21

Proza

Adam Hlebowicz - Pu³apka na ptaki, s. 22 - 27
Gra¿yna Kamyszek - Król Sta¶, s. 28 - 32
Dominika Lewicka-Klucznik - Kochaj mnie na odleg³o¶æ, s. 33 - 34

Esej

Andrzej Cezary Leszczyñski - Okruchy, s. 35 - 40

Felieton magiczny

Piotr Wies³aw Rudzki - Podró¿ pobrze¿em jawy, s. 41 - 44

Wêdrówki po prowincji

Piotr Piesik - Pa³ac w Waplewie w nowej ods³onie, s. 45 - 49
Gra¿yna Chrostek-¯ugaj - Krzy¿e przydro¿ne w gminie Markusy, s. 50 - 59
Wies³aw Olszewski - Cmentarz wojenny w Kmiecinie, s. 60 - 66
Janusz Namenanik - Sk±d przy drodze ¶liwy i jab³onie?, s. 67 - 72
Andrzej Kasperek - ¯u³awskie smaki, s. 73 - 77
Karolina Manikowska - Kajakiem po zapomnianych rzekach podelbl±skich ¯u³aw, s. 78 - 81

Na tropach historii

Adam Langowski - My¶liwskie opowie¶ci Adama Lwa So³tana, s. 82 - 88
Wac³aw Bielecki - Opera Le¶na w Elbl±gu (1912 - 1914), s. 89 - 99
Tomasz Kukowski - Malborska gmina ¿ydowska w ¼ród³ach archiwalnych, s. 100 - 105
Janusz Ryszkowski - Opowie¶ci sztumskiej tre¶ci (1899 - 1901), s. 106 - 112
Jan Ch³osta - Powi¶lanie wiê¼niami hitlerowskiego obozu Hohenbruch, s. 113 - 116
Bogumi³ Wi¶niewski - Skandale, przestêpstwa, nieszczê¶liwe wypadki, s. 117 - 125
Marta Chmieliñska-Jamroz - Jak malborski pilot uciek³ na Bornholm, s. 126 - 130

Wspomnienia

Ingrid Schmeiederer - Mennoniccy Schulzowie z ¯u³aw, s. 131 - 135
Franciszek Baumgart - Z oflagu i powstania do Sztumu. s 136 - 146
Andrzej Lubiñski - Liceum Pedagogiczne w Starym Targu 1953 - 1957, s. 147 - 153
Juliusz Skurewicz - Kwidzyñskie detale pamiêci, s. 154 - 157

Muzyka - Plastyka - Fotografia

Wac³aw Bielecki - Muzyczne wie¶ci, s. 158 - 162
Piotr Piesik - Artystyczna galeria na prowincji. Rozmowa z Agnieszk± Rutk±-Napiwodzk±, s. 163 - 165
Pawe³ Paziak - "Ku pamiêci" - wystawa fotograficzna w Malborku, s. 166 - 168

Recenzje

Janusz Ryszkowski - Mój poetycki rega³ widmo, s. 169 - 172
Andrzej Kasperek - O ma³ej Jadzi z Wo³ynia, s. 173 - 176
Marek H. Kotlarz - Metafizyka i natura, s. 177 - 178
Leszek Sarnowski - Dobrze umrzeæ, s. 179 - 181
Karolina Manikowska - Historia odkrywana na nowo, s. 182 - 183
Leszek Marcinkowski - ¯u³awski spacer z Ludwigiem Passarge!, s. 184 - 186
Karolina Manikowska - Rok z ¿ycia ¿u³awskiego mennonity sprzed 138 lat, s. 187 - 188
Agnieszka Narloch - Pokrótce o historii mennonitów, s. 189 -190
Andrzej Kasperek - Publikacje Muzeum Stutthof, s. 191 - 194

Noty o autorach, s. 195 - 198


List do redakcji, s. 199





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją kupić w wybranych miejscach - kliknij, aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele