Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Dodaj nas na Facebook i Twettera.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (24) 2/2016

Szanowni Państwo, nadchodzące lato nie zwalnia nas z obowiązku czytania. A zatem kolejna dawka słowa drukowanego na letnią kanikułę. Dużo poezji, bo ona zawsze daje ukojenie, nawet jeśli czasem rany rozdrapie. Tym razem Katarzyna Laskowska, Kamila Łyłka-Kosińska, Anna Halasz i niezapomniany Stanisław Filipowicz, dzierzgoński poeta, którego, w dwudziestą rocznicę śmierci, wspominamy także tekstem Janusza Ryszkowskiego. Choć profesor Grzegorz Pełczyński nie jest prozatorskim debiutantem, to u nas debiutuje... Ponadto znani nam już Tomasz Stężała,
Juliusz Skurewicz i Andrzej Kasperek, który tym razem, już jako świeżo wypromowany doktor nauk humanistycznych, analizuje prozę Marka Stokowskiego. Andrzej C. Leszczyński tym razem arystokratyzmie, samotności, dialogu, micie i „olbrzymie, który wywołuje respekt”, czyli Czesławie Miłoszu.
Z okazji ćwierćwiecza Fundacji - Ośrodka Pogranicza w Sejnach, zaprzyjaźnionej prowincji, przypominamy wielkie dzieło Krzysztofa i Małgorzaty Czyżewskich oraz Bożeny i Wojtka Szroederów. Piotr Piesik w poszukiwaniu chłodu i słodu udał się do browaru w Gościszewie, by sprawdzić, jak rodzinny browar uchował się na wolnym rynku w ciągu ćwierćwiecza, a Jacek Gross robi rewolucję na Żuławach, pogłębiając miejscową depresję. Teodor Sejka wspomina lata pięćdziesiąte w Benowie, a Bartek Busz z Joanną Skopczyńską-Pudełko odnotowują fakt wpisania słodowni w Nowym Stawie na listę zabytków, oby z dobrym skutkiem dla obiektu.
Wiesław Olszewski przypomina, że w tym roku obchodzimy 550 rocznicę wojny trzynastoletnia, która miała ważne konsekwencje dla Żuław i Dolnego Powiśla. Janusz Ryszkowski snuje sztumskie opowieści przy okazji 600-lecia grodu, Janusz Namenanik przypomina dzieje dzierzgońskiego szpitalnictwa, a Andrzej Lubiński Postolin w czasach rozbiorów. Adam Juźwiak z zamku w Kwidzynie przypomina unikatowe dzieło przyrodnika Johanna Peila, a Bogumił Wiśniewski oszustów sprzed epoki. Kontynuujemy nasze opowieści o żołnierzach niezłomnych, tym razem o Andrzeju
Żelaznym z Elbląga pisze Grażyna Wosińska. Marta Chmielińska-Jamroz wspomina Ignacego Kaję, przedwojennego policjanta, żołnierza AK, więźnia UB, który swoje stuletnie i bogate życie zakończył w Malborku. Stanisława Wojciechowska-Soja kreśli portret Macieja Kilarskiego, wybitnego artysty, konserwatora, malarza, bez którego trudno by dziś mówić o historii malborskiego zamku.
O muzyce tradycyjnie Wacław Bielecki i w debiutującej w tym dziale i roli Andrzej Kasperek. Ponadto recenzje o poezji, historii i kryminale. W naszej plastycznej galerii Justyna Walas prezentuje artystę niebanalnego, Mariusza Burdka,
górala rodem z Limanowej, który ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku i osiadł na Żuławach, gdzie tworzy swoje rzeźbiarskie instalacje i uczy dzieci artystycznej wrażliwości. Fragmenty Jego prac prezentujemy na III i IV stronie okładki, bo pierwsza strona tradycyjnie zarezerwowana jest dla Mariusza Stawarskiego, tym razem z latarnią morską w roli głównej.
Ogłaszamy także Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Stanisława Filipowicza z nadzieją, że w dwudziestolecie śmierci tego wyjątkowego artysty uczcimy Jego pamięć, a także zachęcimy, szczególnie młodych ludzi do twórczej ekspresji.
Życzymy miłej lektury w letni czas!                                                                                                    Redakcja

Spis treści:


Poezja

Stanisław Filipowicz - s. 6.
Katarzyna Laskowska - s. 9.
Kamila Łyłka-Kosińska - s. 11.
Anna Halasz - s. 14.

Proza

Grzegorz Pełczyński - Opowiadania, s. 18.
Tomasz Stężała - Łowca marzeń, s. 27.
Juliusz Skurewicz - Przypadki podróżne, s. 36.

Esej

Andrzej Cezary Leszczyński - Okruchy, s. 40.
Andrzej Kasperek - Fuga na samo-loty, las i anielskie skrzydło, s. 45.
Janusz Ryszkowski - Już nie spadam z obłoków, s. 52.

Rozmowy nie tylko o prowincji

Leszek Sarnowski Andrzej Kasperek - Przyjechali "świrowcy", czyli jubileusz Pogranicza. Rozmowa z Krzysztofem Czyżewskim, s. 57.

Wędrówki po prowincji

Joanna Skopczyńska-Pudełko Bartosz Busz - Nowostawska słodownia na liście zabytków, s. 66.
Jacek Gross - W poszukiwaniu większej depresji, s. 69.
Piotr Piesik - Tęgi Rycerz z Gościszewa, s. 72.
Teodor Sejka - Szkice z lat pięćdziesiątych, s. 76.

Na tropach historii

Janusz Ryszkowski - Opowieści sztumskiej treści 1899 - 1901, s. 83.
ks. Walenty Barczewski - Konsekracja kościoła w Benowie, s. 92.
Janusz Namenanik - Dzierzgońskie szpitalnictwo, s. 96.
Andrzej Lubiński - Postolin na łamach polskich gazet w latach rozbiorów, s. 101.
Adam Juźwiak - Herbarium Johanna Peila, dzieło przyrodnika sprzed wieku, s. 108.
Bogumił Wiśniewski - Oszuści i oszukani, s. 112.
Grażyna Wosińska - Andrzej Żelazny z Virtuti Militari, s. 118.
Wiesław Olszewski - Wojna trzynastoletnia na Żuławach, s. 129.

Sylwetki

Stanisława Wojciechowska-Soja - Legenda Malborka z Wieży Kleszej, s. 140.
Stanisława Wojciechowska-Soja - Jak laska Aarona, s. 148.
Marta Chmielińska-Jamroz - Żyć zgodnie ze woim sumieniem, s. 151.
Andrzej Kasperek - Jazz-Band Fila wciąż gra, s. 157.

Muzyka

Wacław Bielecki - Zapiski melomana, s. 159.
Andrzej Kasperek - Koncerty w Żuławskim Ośrodku Kultury, s. 165.

Galeria Prowincji

Justyna Walas - Można więcej niż można - rozmowa z Marcinem Burdkiem, s. 169.

Recenzje

Janusz Ryszkowski - Mój regał podręczny, s. 172.
Tomasz Stężała - Strach mieszkać w Elblągu i zbierać cenne dokumenty, s. 175.
Leszek Sarnowski - Lokalne historie, s. 176.
Justyna Czernicka - W śmiertelnym wirze, s. 178.
Krystian Zdziennicki - Szkolne historie z mierzei. s. 180.

Konkursy

* *** - I Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Stanisława Filipowicza. s. 182.
* *** - I Konkurs na recenzję książki pomorskiej, s. 184.

Informacje

* *** - Wizyta menonitów ze Szwecji. s. 185.

Noty o autorach, s. 187.





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją zakupić w wybranych miejscach - kliknij aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele