Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Polub nasz profil na Facebooku.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (24) 2/2016

Szanowni Pañstwo, nadchodz±ce lato nie zwalnia nas z obowi±zku czytania. A zatem kolejna dawka s³owa drukowanego na letni± kaniku³ê. Du¿o poezji, bo ona zawsze daje ukojenie, nawet je¶li czasem rany rozdrapie. Tym razem Katarzyna Laskowska, Kamila £y³ka-Kosiñska, Anna Halasz i niezapomniany Stanis³aw Filipowicz, dzierzgoñski poeta, którego, w dwudziest± rocznicê ¶mierci, wspominamy tak¿e tekstem Janusza Ryszkowskiego. Choæ profesor Grzegorz Pe³czyñski nie jest prozatorskim debiutantem, to u nas debiutuje... Ponadto znani nam ju¿ Tomasz Stê¿a³a,
Juliusz Skurewicz i Andrzej Kasperek, który tym razem, ju¿ jako ¶wie¿o wypromowany doktor nauk humanistycznych, analizuje prozê Marka Stokowskiego. Andrzej C. Leszczyñski tym razem arystokratyzmie, samotno¶ci, dialogu, micie i „olbrzymie, który wywo³uje respekt”, czyli Czes³awie Mi³oszu.
Z okazji æwieræwiecza Fundacji - O¶rodka Pogranicza w Sejnach, zaprzyja¼nionej prowincji, przypominamy wielkie dzie³o Krzysztofa i Ma³gorzaty Czy¿ewskich oraz Bo¿eny i Wojtka Szroederów. Piotr Piesik w poszukiwaniu ch³odu i s³odu uda³ siê do browaru w Go¶ciszewie, by sprawdziæ, jak rodzinny browar uchowa³ siê na wolnym rynku w ci±gu æwieræwiecza, a Jacek Gross robi rewolucjê na ¯u³awach, pog³êbiaj±c miejscow± depresjê. Teodor Sejka wspomina lata piêædziesi±te w Benowie, a Bartek Busz z Joann± Skopczyñsk±-Pude³ko odnotowuj± fakt wpisania s³odowni w Nowym Stawie na listê zabytków, oby z dobrym skutkiem dla obiektu.
Wies³aw Olszewski przypomina, ¿e w tym roku obchodzimy 550 rocznicê wojny trzynastoletnia, która mia³a wa¿ne konsekwencje dla ¯u³aw i Dolnego Powi¶la. Janusz Ryszkowski snuje sztumskie opowie¶ci przy okazji 600-lecia grodu, Janusz Namenanik przypomina dzieje dzierzgoñskiego szpitalnictwa, a Andrzej Lubiñski Postolin w czasach rozbiorów. Adam Ju¼wiak z zamku w Kwidzynie przypomina unikatowe dzie³o przyrodnika Johanna Peila, a Bogumi³ Wi¶niewski oszustów sprzed epoki. Kontynuujemy nasze opowie¶ci o ¿o³nierzach niez³omnych, tym razem o Andrzeju
¯elaznym z Elbl±ga pisze Gra¿yna Wosiñska. Marta Chmieliñska-Jamroz wspomina Ignacego Kajê, przedwojennego policjanta, ¿o³nierza AK, wiê¼nia UB, który swoje stuletnie i bogate ¿ycie zakoñczy³ w Malborku. Stanis³awa Wojciechowska-Soja kre¶li portret Macieja Kilarskiego, wybitnego artysty, konserwatora, malarza, bez którego trudno by dzi¶ mówiæ o historii malborskiego zamku.
O muzyce tradycyjnie Wac³aw Bielecki i w debiutuj±cej w tym dziale i roli Andrzej Kasperek. Ponadto recenzje o poezji, historii i kryminale. W naszej plastycznej galerii Justyna Walas prezentuje artystê niebanalnego, Mariusza Burdka,
górala rodem z Limanowej, który ukoñczy³ Akademiê Sztuk Piêknych w Gdañsku i osiad³ na ¯u³awach, gdzie tworzy swoje rze¼biarskie instalacje i uczy dzieci artystycznej wra¿liwo¶ci. Fragmenty Jego prac prezentujemy na III i IV stronie ok³adki, bo pierwsza strona tradycyjnie zarezerwowana jest dla Mariusza Stawarskiego, tym razem z latarni± morsk± w roli g³ównej.
Og³aszamy tak¿e Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Stanis³awa Filipowicza z nadziej±, ¿e w dwudziestolecie ¶mierci tego wyj±tkowego artysty uczcimy Jego pamiêæ, a tak¿e zachêcimy, szczególnie m³odych ludzi do twórczej ekspresji.
¯yczymy mi³ej lektury w letni czas!                                                                                                    Redakcja

Spis treści:


Poezja

Stanis³aw Filipowicz - s. 6.
Katarzyna Laskowska - s. 9.
Kamila £y³ka-Kosiñska - s. 11.
Anna Halasz - s. 14.

Proza

Grzegorz Pe³czyñski - Opowiadania, s. 18.
Tomasz Stê¿a³a - £owca marzeñ, s. 27.
Juliusz Skurewicz - Przypadki podró¿ne, s. 36.

Esej

Andrzej Cezary Leszczyñski - Okruchy, s. 40.
Andrzej Kasperek - Fuga na samo-loty, las i anielskie skrzyd³o, s. 45.
Janusz Ryszkowski - Ju¿ nie spadam z ob³oków, s. 52.

Rozmowy nie tylko o prowincji

Leszek Sarnowski Andrzej Kasperek - Przyjechali "¶wirowcy", czyli jubileusz Pogranicza. Rozmowa z Krzysztofem Czy¿ewskim, s. 57.

Wêdrówki po prowincji

Joanna Skopczyñska-Pude³ko Bartosz Busz - Nowostawska s³odownia na li¶cie zabytków, s. 66.
Jacek Gross - W poszukiwaniu wiêkszej depresji, s. 69.
Piotr Piesik - Têgi Rycerz z Go¶ciszewa, s. 72.
Teodor Sejka - Szkice z lat piêædziesi±tych, s. 76.

Na tropach historii

Janusz Ryszkowski - Opowie¶ci sztumskiej tre¶ci 1899 - 1901, s. 83.
ks. Walenty Barczewski - Konsekracja ko¶cio³a w Benowie, s. 92.
Janusz Namenanik - Dzierzgoñskie szpitalnictwo, s. 96.
Andrzej Lubiñski - Postolin na ³amach polskich gazet w latach rozbiorów, s. 101.
Adam Ju¼wiak - Herbarium Johanna Peila, dzie³o przyrodnika sprzed wieku, s. 108.
Bogumi³ Wi¶niewski - Oszu¶ci i oszukani, s. 112.
Gra¿yna Wosiñska - Andrzej ¯elazny z Virtuti Militari, s. 118.
Wies³aw Olszewski - Wojna trzynastoletnia na ¯u³awach, s. 129.

Sylwetki

Stanis³awa Wojciechowska-Soja - Legenda Malborka z Wie¿y Kleszej, s. 140.
Stanis³awa Wojciechowska-Soja - Jak laska Aarona, s. 148.
Marta Chmieliñska-Jamroz - ¯yæ zgodnie ze woim sumieniem, s. 151.
Andrzej Kasperek - Jazz-Band Fila wci±¿ gra, s. 157.

Muzyka

Wac³aw Bielecki - Zapiski melomana, s. 159.
Andrzej Kasperek - Koncerty w ¯u³awskim O¶rodku Kultury, s. 165.

Galeria Prowincji

Justyna Walas - Mo¿na wiêcej ni¿ mo¿na - rozmowa z Marcinem Burdkiem, s. 169.

Recenzje

Janusz Ryszkowski - Mój rega³ podrêczny, s. 172.
Tomasz Stê¿a³a - Strach mieszkaæ w Elbl±gu i zbieraæ cenne dokumenty, s. 175.
Leszek Sarnowski - Lokalne historie, s. 176.
Justyna Czernicka - W ¶miertelnym wirze, s. 178.
Krystian Zdziennicki - Szkolne historie z mierzei. s. 180.

Konkursy

* *** - I Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Stanis³awa Filipowicza. s. 182.
* *** - I Konkurs na recenzjê ksi±¿ki pomorskiej, s. 184.

Informacje

* *** - Wizyta menonitów ze Szwecji. s. 185.

Noty o autorach, s. 187.





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją kupić w wybranych miejscach - kliknij, aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele