Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Dodaj nas na Facebook i Twettera.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (26) 4/2016

Idzie zima. Idą Święta. To dobra okazja do ciepłych spotkań, wspominek, no i ciekawej lektury, na przykład Prowincji. Przygotowaliśmy dla Państwa kolejną dawkę poezji (Wojciech Boros, Jerzy Fryckowski, Jolanta Steppun) i prozy (Zuzanna Gajewska, Tomasz Stężała). Eseistycznie, jak zwykle profesor Andrzej C. Leszczyński, tym razem o głupocie według Sándora Máraia, Thomasa Bernharda, spotkaniach z filmem w Bibliotece pod Żółwiem, retrotopii i muzeum komunizmu. A poza tym nasz wytrawny badacz i opowiadacz Andrzej Kasperek o Żuławach w literaturze, no
i gościnnie Katarzyna Kuroczka, literaturoznawca ze Śląska, opowie o słynnych „chłopakach” z Sanoka, jak choćby Beksińskich.
Kilka głosów o kulturze. Piotr Wyszomirski o Kongresie Kultury Pomorskiej i debatach wprowadzających. Marta Wiloch o refleksjach po elbląskim Forum Kulturoznawczym i Leszek Sarnowski o nowym pomyśle łączenia biznesu z kulturą. W tym kontekście szczególnie gorąco polecamy drugą część wywiadu (warto było czekać) z Krzysztofem Czyżewskim, założycielem Ośrodka Pogranicza-sztuk, kultur i narodów w Sejnach, o małym, wielkim świecie i przekraczaniu granic.
Karolina Ciechorska-Kulesza wspomina województwo elbląskie w kontekście tożsamości i zmieniających się granic, a Rolf Fieguth dzieli się wzruszającymi impresjami żuławskimi, z mennonitami w tle. Andrzej Kasperek opowie o pasjonatach z Żuławskiego Parku Historycznego i o ważnych pieniądzach na ratowanie żuławskich zabytków w Nowym Stawie, Nowym Dworze Gdańskim i Cedrach Wielkich, a Małgosia Tukało (dawniej Łukianow) opowie o doświadczaniu
historii w Kwidzynie.
Jak zwykle sporo historii regionalnej. Bogumił Wiśniewski odkrywa freski w kwidzyńskiej katedrze, Janusz Namenanik dom kata w Dzierzgoniu, a Wiesław Olszewski ruiny śluzy w Marzęcinie. Andrzej Lubiński kontynuuje opowieść o Postolinie, a proboszcz parafii greckokatolickiej w Cyganku ks. Paweł Potoczny, we współpracy z młodym historykiem Łukaszem Kępskim prezentują parafię w Cyganku.
W związku z pomysłem przejęcia przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamku w Sztumie wracamy do debaty na temat dotychczasowych działań i nowych funkcji krzyżackiej warowni, piórem Arkadiusza Dzikowskiego, Leszka Tabora i Leszka Sarnowskiego.
W części wspomnieniowej Agata Janik opisuje dramatyczne losy Stefana Skrzyszowskiego, jednego z ostatnich „cichociemnych”, którego szczątki odnaleziono po latach w anonimowym grobie na tzw. „Łączce”. Teodor Sejka wspomina swoje sztumskie czasy licealne, z zapachem wędzonego dorsza i Stalina w tle.
Sporo tym razem o muzyce. Wacław Bielecki o swoich muzycznych wojażach, Jan Chłosta o Feliksie Nowowiejskim, a Leszek Sarnowski o oryginalnych działaniach artystycznych Leszka Możdżera w pomorskich więzieniach.
W naszej Galerii Prowincji tym razem artystka z Malborka Anna Albrecht, która nie tak dawno odkryła w sobie plastyczne pasje. Poza tym duża dawka recenzji, z zaproszeniem do czytania.
Wraz z tym numerem kwartalnika trafia do Państwa czwarty już tom Biblioteki Kwartalnika Prowincja. To książka Jerzego Kosacza – Epizod nazywany życiem, która jest jednocześnie hołdem złożonym naszemu Przyjacielowi, który zmarł w ubiegłym roku. Życzymy miłej lektury w zimowe popołudnia i wieczory, a w Nowym Roku spełnienia marzeń, realizacji ambitnych planów, kulturalnych zachwytów, dobrych ludzi, pasji, ochoty do życia i zdrowia, zdrowia, zdrowia. No i żeby z tego stawarskiego dzbana z okładki samo szczęście się Państwu nieustannie sypało.
                                                                                                                                                      Redakcja

Spis treści:


Poezja

Wojciech Boros - s. 6.
Jerzy Fryckowski - s. 8.
Jolanta Steppun - s. 11.

Proza

Tomasz Stężała - 125 sekund, s. 14.
Zuzanna Gajewska - Mama, s.18.

Esej

Andrzej Cezary Leszczyński - Okruchy, s. 20.
Katarzyna Kuroczka - Historia pewnej podróży, czyli Galicja Beksińskiego i chłopaków z Sanoka, s. 25.
Andrzej Kasperek - "Żuławy w literaturze polskiej" - prolegomena do książki, która powinna powstać, s. 28.

Rozmowa "Prowincji"

Andrzej Kasperek Leszek Sarnowski - Przyjechali "Świrowiercy", czyli jubileusz Pogranicza. Z Krzysztofem Czyżewskim rozmawiają Andrzej Kasperek i Leszek Sarnowski, część 2, s. 33.

Kultura się liczy

Piotr Wyszomirski - Kongres Kultury Pomorskiej, s .47.
Marta Wiloch - W kulturalnym barze szybkiej obsługi..., s. 52.
Leszek Sarnowski - Biznes - kulturze, s. 55.

Wędrówki po prowincji

Karolina Ciechorska-Kulesza - Województwo elbląskie i kłopoty z tożsamością, s. 58.
Rolf Fieguth - Impresje Żuławskie. Notatki z podróży potomków Agaty i Petera Wiebe, s. 64.
Aleksandra Paprot - Spotkanie z potomkami mennonitów z Żuław i Powiśla. Wizyta rodziny Wiebe w Stogach, s. 70.
Andrzej Kasperek - Nowa szansa dla żuławskich zabytków, s. 75.
Andrzej Kasperek - Żuławski Park Historyczny - to już pięć lat, s. 82.
Małgorzata Łukianow - Doświadczanie lokalnej historii - relacja z warsztatów, s. 88.

Na tropach historii

Bogumił Wiśniewski - Odkryte freski w Katedrze Kwidzyńskiej, s. 93.
Janusz Namenanik - Dzierzgoński dom kata, s. 96.
Andrzej Lubiński - Postolin na łamach polskie prasy w latach 1919 - 1939, s. 102.
Łukasz Kępski ks. Paweł Wojciech Potoczny - Parafia św. Mikołaja w Cyganku/ Żelichowie, s. 109.
Wiesław Olszewski - Ruiny śluzy w Marzęcinie - żuławska zagadka, s. 120.

Zamek w Sztumie - w poszukiwaniu nowej funkcji

Janusz Ryszkowski - Najnowsza historia zagospodarowania zamku w Sztumie, s. 125.
Leszek Tabor - Zielone światło dla zamku, s. 128.
Arkadiusz Dzikowski - Na zamku czas płynie wolno..., s. 132.
Leszek Sarnowski - Zamek zmarnowanych szans i nowych nadziei, s. 137.

Biografie. Wspomnienia

Agata Janik - "Cichociemnego" historia bez happy endu, s. 142.
Teodor Sejka - Zapach wędzonego dorsza na placu Stalina. Sztumskie wspominki z domieszką liryki, s. 147.

Muzyka - Teatr

Wacław Bielecki - Szalone Dni Muzyki i Warszawska Jesień, s. 154.
Jan Chłosta - Związki Feliksa Nowowiejskiego z rodzinną Warmią, s. 162.
Leszek Sarnowski - "Żeby nie trzeba było kraść i krzywdzić się nawzajem..." Z Leszkiem Możdżerem rozmawia Leszek Sarnowski, s. 171.

Galeria "Prowincji"

Leszek Sarnowski - U nas w domu malowanie było od zawsze. Rozmowa z Anną Albrecht, s. 175.

Recenzje

Janusz Ryszkowski - Mój regał podręczny, s. 177.
Anna Dominiak - Tęcza malowana ołówkiem, s. 183.
Leszek Sarnowski - Lustracja w Skarszewach, s. 186.
Andrzej Lubiński - Po obu stronach Dolnej Wisły, s. 188.
Jan Chłosta - Profesora Borzyszkowskiego kronika pracowitego życia, s. 190.
Leszek Sarnowski - Ślady zbrodniczego systemu, s. 193.
Tomasz Jagielski - Biografia księdza - żołnierza, s. 195.
Leszek Sarnowski - Elbląskie sentymenty?, s. 196.
Krystian Zdziennicki - Archeologiczne wędrówki po Pomorzu, s. 199.

Swojskie klimaty - fot. Ewy Kołacz, s. 201.


Czytając "Prowincję", s. 202.


Noty o autorach, s. 203.


Biblioteka Prowincji, t. 4 - Jerzy Kosacz, Epizod nazwany życiem, s. 207.





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją zakupić w wybranych miejscach - kliknij aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele