Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Dolnego Powiśla i Żuław


Pobierz za darmo! Najnowsze wydanie Prowincji już dostępne w naszej wirtualnej
bibliotece - kliknij.
Bądź na bieżąco Chcesz wiedzieć co się dzieje?
Polub nasz profil na Facebooku.
Czytaj Prowincję
Prowincja nr (26) 4/2016

Idzie zima. Id± ¦wiêta. To dobra okazja do ciep³ych spotkañ, wspominek, no i ciekawej lektury, na przyk³ad Prowincji. Przygotowali¶my dla Pañstwa kolejn± dawkê poezji (Wojciech Boros, Jerzy Fryckowski, Jolanta Steppun) i prozy (Zuzanna Gajewska, Tomasz Stê¿a³a). Eseistycznie, jak zwykle profesor Andrzej C. Leszczyñski, tym razem o g³upocie wed³ug Sándora Máraia, Thomasa Bernharda, spotkaniach z filmem w Bibliotece pod ¯ó³wiem, retrotopii i muzeum komunizmu. A poza tym nasz wytrawny badacz i opowiadacz Andrzej Kasperek o ¯u³awach w literaturze, no
i go¶cinnie Katarzyna Kuroczka, literaturoznawca ze ¦l±ska, opowie o s³ynnych „ch³opakach” z Sanoka, jak choæby Beksiñskich.
Kilka g³osów o kulturze. Piotr Wyszomirski o Kongresie Kultury Pomorskiej i debatach wprowadzaj±cych. Marta Wiloch o refleksjach po elbl±skim Forum Kulturoznawczym i Leszek Sarnowski o nowym pomy¶le ³±czenia biznesu z kultur±. W tym kontek¶cie szczególnie gor±co polecamy drug± czê¶æ wywiadu (warto by³o czekaæ) z Krzysztofem Czy¿ewskim, za³o¿ycielem O¶rodka Pogranicza-sztuk, kultur i narodów w Sejnach, o ma³ym, wielkim ¶wiecie i przekraczaniu granic.
Karolina Ciechorska-Kulesza wspomina województwo elbl±skie w kontek¶cie to¿samo¶ci i zmieniaj±cych siê granic, a Rolf Fieguth dzieli siê wzruszaj±cymi impresjami ¿u³awskimi, z mennonitami w tle. Andrzej Kasperek opowie o pasjonatach z ¯u³awskiego Parku Historycznego i o wa¿nych pieni±dzach na ratowanie ¿u³awskich zabytków w Nowym Stawie, Nowym Dworze Gdañskim i Cedrach Wielkich, a Ma³gosia Tuka³o (dawniej £ukianow) opowie o do¶wiadczaniu
historii w Kwidzynie.
Jak zwykle sporo historii regionalnej. Bogumi³ Wi¶niewski odkrywa freski w kwidzyñskiej katedrze, Janusz Namenanik dom kata w Dzierzgoniu, a Wies³aw Olszewski ruiny ¶luzy w Marzêcinie. Andrzej Lubiñski kontynuuje opowie¶æ o Postolinie, a proboszcz parafii greckokatolickiej w Cyganku ks. Pawe³ Potoczny, we wspó³pracy z m³odym historykiem £ukaszem Kêpskim prezentuj± parafiê w Cyganku.
W zwi±zku z pomys³em przejêcia przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamku w Sztumie wracamy do debaty na temat dotychczasowych dzia³añ i nowych funkcji krzy¿ackiej warowni, piórem Arkadiusza Dzikowskiego, Leszka Tabora i Leszka Sarnowskiego.
W czê¶ci wspomnieniowej Agata Janik opisuje dramatyczne losy Stefana Skrzyszowskiego, jednego z ostatnich „cichociemnych”, którego szcz±tki odnaleziono po latach w anonimowym grobie na tzw. „£±czce”. Teodor Sejka wspomina swoje sztumskie czasy licealne, z zapachem wêdzonego dorsza i Stalina w tle.
Sporo tym razem o muzyce. Wac³aw Bielecki o swoich muzycznych woja¿ach, Jan Ch³osta o Feliksie Nowowiejskim, a Leszek Sarnowski o oryginalnych dzia³aniach artystycznych Leszka Mo¿d¿era w pomorskich wiêzieniach.
W naszej Galerii Prowincji tym razem artystka z Malborka Anna Albrecht, która nie tak dawno odkry³a w sobie plastyczne pasje. Poza tym du¿a dawka recenzji, z zaproszeniem do czytania.
Wraz z tym numerem kwartalnika trafia do Pañstwa czwarty ju¿ tom Biblioteki Kwartalnika Prowincja. To ksi±¿ka Jerzego Kosacza – Epizod nazywany ¿yciem, która jest jednocze¶nie ho³dem z³o¿onym naszemu Przyjacielowi, który zmar³ w ubieg³ym roku. ¯yczymy mi³ej lektury w zimowe popo³udnia i wieczory, a w Nowym Roku spe³nienia marzeñ, realizacji ambitnych planów, kulturalnych zachwytów, dobrych ludzi, pasji, ochoty do ¿ycia i zdrowia, zdrowia, zdrowia. No i ¿eby z tego stawarskiego dzbana z ok³adki samo szczê¶cie siê Pañstwu nieustannie sypa³o.
                                                                                                                                                      Redakcja

Spis treści:


Poezja

Wojciech Boros - s. 6.
Jerzy Fryckowski - s. 8.
Jolanta Steppun - s. 11.

Proza

Tomasz Stê¿a³a - 125 sekund, s. 14.
Zuzanna Gajewska - Mama, s.18.

Esej

Andrzej Cezary Leszczyñski - Okruchy, s. 20.
Katarzyna Kuroczka - Historia pewnej podró¿y, czyli Galicja Beksiñskiego i ch³opaków z Sanoka, s. 25.
Andrzej Kasperek - "¯u³awy w literaturze polskiej" - prolegomena do ksi±¿ki, która powinna powstaæ, s. 28.

Rozmowa "Prowincji"

Andrzej Kasperek Leszek Sarnowski - Przyjechali "¦wirowiercy", czyli jubileusz Pogranicza. Z Krzysztofem Czy¿ewskim rozmawiaj± Andrzej Kasperek i Leszek Sarnowski, czê¶æ 2, s. 33.

Kultura siê liczy

Piotr Wyszomirski - Kongres Kultury Pomorskiej, s .47.
Marta Wiloch - W kulturalnym barze szybkiej obs³ugi..., s. 52.
Leszek Sarnowski - Biznes - kulturze, s. 55.

Wêdrówki po prowincji

Karolina Ciechorska-Kulesza - Województwo elbl±skie i k³opoty z to¿samo¶ci±, s. 58.
Rolf Fieguth - Impresje ¯u³awskie. Notatki z podró¿y potomków Agaty i Petera Wiebe, s. 64.
Aleksandra Paprot - Spotkanie z potomkami mennonitów z ¯u³aw i Powi¶la. Wizyta rodziny Wiebe w Stogach, s. 70.
Andrzej Kasperek - Nowa szansa dla ¿u³awskich zabytków, s. 75.
Andrzej Kasperek - ¯u³awski Park Historyczny - to ju¿ piêæ lat, s. 82.
Ma³gorzata £ukianow - Do¶wiadczanie lokalnej historii - relacja z warsztatów, s. 88.

Na tropach historii

Bogumi³ Wi¶niewski - Odkryte freski w Katedrze Kwidzyñskiej, s. 93.
Janusz Namenanik - Dzierzgoñski dom kata, s. 96.
Andrzej Lubiñski - Postolin na ³amach polskie prasy w latach 1919 - 1939, s. 102.
£ukasz Kêpski ks. Pawe³ Wojciech Potoczny - Parafia ¶w. Miko³aja w Cyganku/ ¯elichowie, s. 109.
Wies³aw Olszewski - Ruiny ¶luzy w Marzêcinie - ¿u³awska zagadka, s. 120.

Zamek w Sztumie - w poszukiwaniu nowej funkcji

Janusz Ryszkowski - Najnowsza historia zagospodarowania zamku w Sztumie, s. 125.
Leszek Tabor - Zielone ¶wiat³o dla zamku, s. 128.
Arkadiusz Dzikowski - Na zamku czas p³ynie wolno..., s. 132.
Leszek Sarnowski - Zamek zmarnowanych szans i nowych nadziei, s. 137.

Biografie. Wspomnienia

Agata Janik - "Cichociemnego" historia bez happy endu, s. 142.
Teodor Sejka - Zapach wêdzonego dorsza na placu Stalina. Sztumskie wspominki z domieszk± liryki, s. 147.

Muzyka - Teatr

Wac³aw Bielecki - Szalone Dni Muzyki i Warszawska Jesieñ, s. 154.
Jan Ch³osta - Zwi±zki Feliksa Nowowiejskiego z rodzinn± Warmi±, s. 162.
Leszek Sarnowski - "¯eby nie trzeba by³o kra¶æ i krzywdziæ siê nawzajem..." Z Leszkiem Mo¿d¿erem rozmawia Leszek Sarnowski, s. 171.

Galeria "Prowincji"

Leszek Sarnowski - U nas w domu malowanie by³o od zawsze. Rozmowa z Ann± Albrecht, s. 175.

Recenzje

Janusz Ryszkowski - Mój rega³ podrêczny, s. 177.
Anna Dominiak - Têcza malowana o³ówkiem, s. 183.
Leszek Sarnowski - Lustracja w Skarszewach, s. 186.
Andrzej Lubiñski - Po obu stronach Dolnej Wis³y, s. 188.
Jan Ch³osta - Profesora Borzyszkowskiego kronika pracowitego ¿ycia, s. 190.
Leszek Sarnowski - ¦lady zbrodniczego systemu, s. 193.
Tomasz Jagielski - Biografia ksiêdza - ¿o³nierza, s. 195.
Leszek Sarnowski - Elbl±skie sentymenty?, s. 196.
Krystian Zdziennicki - Archeologiczne wêdrówki po Pomorzu, s. 199.

Swojskie klimaty - fot. Ewy Ko³acz, s. 201.


Czytaj±c "Prowincjê", s. 202.


Noty o autorach, s. 203.


Biblioteka Prowincji, t. 4 - Jerzy Kosacz, Epizod nazwany ¿yciem, s. 207.





Zamów książkę:
Książka jest obecnie niedostępna w naszej wirtualnej bibliotece.
Można ją kupić w wybranych miejscach - kliknij, aby sprawdzić gdzie.


Nasi przyjaciele